Aan de slag met afbraak

Het kabinet-Jetten zegt draagvlak te zoeken. Het coalitieakkoord heet zelfs optimistisch Aan de slag. Maar wie verder leest dan de titel, ziet iets anders: geen route vooruit, maar een georganiseerde terugtocht uit sociale verantwoordelijkheid, kortom: een race naar beneden voor iedereen die niet meekomt in hun neoliberale afbraaktempo

 

Het is een wrange vorm van politieke humor! Aan de slag is al jaren de naam van een cao die bedoeld is om mensen met een arbeidsbeperking bestaanszekerheid te bieden. Met afspraken over loon, doorbetaling bij ziekte en begeleiding wordt daar geprobeerd zo’n 15.000 kwetsbare werknemers bestaanszekerheid te bieden. Het coalitieakkoord met exact dezelfde titel doet het tegenovergestelde: het breekt bescherming af en organiseert onzekerheid. Dat is geen toeval, dat is cynisme.

 

WERKEN TOT JE BREEKT
Want onder dat etiket schuilt een botte bijl. De WW wordt gehalveerd van 24 naar 12 maanden, terwijl de werkloosheid oploopt. De WIA wordt uitgekleed en de IVA voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten verdwijnt. Mensen die nauwelijks perspectief hebben op werk leveren straks honderden euro’s per maand in. De AOW-leeftijd gaat sneller omhoog en stijgt vanaf 2033 één op één mee met de levensverwachting. Voor dertigers betekent dat werken tot hun zeventigste. Funest voor zware beroepen en een directe ondermijning van het pensioenakkoord.

 

Dit is de grootste afbraak van werknemersrechten in twintig jaar. Rechten waar miljoenen mensen jarenlang premie voor hebben betaald, worden zonder schaamte ingeleverd. Jongeren bouwen nauwelijks nog zekerheid op, oudere werknemers raken maanden kwijt waarvoor ze decennia hebben bijgedragen. Wie langdurig werkloos wordt, maakt sneller een diepe inkomensval en belandt in de bijstand. Dat heet in politiek Den Haag “hervormen”, maar iedereen buiten het Binnenhof weet: dit is afwentelen.

 

Ook in de zorg wordt gesaneerd onder een vriendelijk label. Het eigen risico gaat omhoog, ouderenzorg en huishoudelijke hulp worden uitgekleed. Belangenorganisaties waarschuwen al jaren dat de langdurige zorg onder druk staat, maar in het akkoord heet dat dan “efficiënter organiseren”. Participatie wordt een eufemisme voor: we hebben geen geld meer voor je, succes ermee.

 

MET DE BOTTE BIJL

En wie betaalt de rekening? Niet de sterkste schouders. Werkenden draaien op voor een ‘vrijheidsbijdrage’, terwijl ook de zorgkosten stijgen. Werknemers in winkels, distributiecentra, de zorg en de publieke sector leveren koopkracht in. Rijksambtenaren worden klemgezet met een nullijn, terwijl zij de uitvoeringskracht van de overheid moeten dragen. Jongeren blijven vastzitten in een woonmarkt waarin soms de helft van hun inkomen naar huur gaat. Overal hetzelfde patroon: meer druk, minder zekerheid.

 

Tegelijkertijd pompt het kabinet 19 miljard euro extra in defensie. Blijkbaar zijn er wel degelijk keuzes mogelijk. Alleen niet ten gunste van sociale zekerheid, zorg of arbeidsbescherming. Dit is geen noodzaak, dit is een politieke keuze.

 

De echte beperking in deze minderheidscoalitie zit dan ook niet bij werknemers met een arbeidsbeperking, niet bij zorgmedewerkers en niet bij mensen in zware beroepen. Die zit in de visie van de onderhandelaars van D66, VVD en CDA zelf. Een visie waarin bestaanszekerheid wordt beleden, maar onzekerheid wordt georganiseerd en rechten worden afgebroken.

 

In het coalitieakkoord staat dat samenwerking met vakbonden belangrijk is. Maar draagvlak ontstaat niet door afbraak. Draagvlak ontstaat door lonen te laten stijgen, het minimumloon te verhogen, sociale zekerheid te versterken en een eerlijke bijdrage te vragen van wie dat kan missen. Het kabinet belooft stabiliteit en zekerheid, maar zet ondertussen de rechten van miljoenen werkenden op losse schroeven. De hand van LBV blijft uitgestoken. Maar als dit de koers blijft, dan weten we ook waar we moeten staan.

 

Het Malieveld is groot genoeg!

 

Ger IJzermans

CAO-onderhandelaar LBV