Minder regels, meer vertrouwen

De oproep om de regeldruk te verminderen verdient brede steun. Werkgevers én werknemers lopen dagelijks vast in een stelsel dat steeds ingewikkelder is geworden. Maar wie werkelijk een eenvoudiger arbeidsmarkt wil, moet verder kijken dan alleen cao’s of loondoorbetaling bij ziekte.

 

 

De arbeidsmarkt is de afgelopen jaren steeds verder dichtgeregeld. Nieuwe wetten, uitzonderingen, subsidieregelingen en uitvoeringsvoorschriften stapelen zich op. Daardoor ontstaat een systeem dat voor werkgevers nauwelijks nog uitvoerbaar is en voor werknemers steeds moeilijker te begrijpen.

 

Dat is niet alleen een probleem voor werkgevers. Ook werknemers hebben last van een stelsel waarin rechten, plichten, uitzonderingen en loketten steeds minder overzichtelijk worden. Wie hulp nodig heeft, moet vaak eerst door een administratief doolhof voordat duidelijk wordt waar hij of zij recht op heeft.

 

De arbeidsmarkt is steeds verder dichtgeregeld

LBV vindt dat wetgeving niet het vertrekpunt moet zijn, maar het sluitstuk. De politiek moet niet bij elk probleem automatisch naar nieuwe regels grijpen. Soms is het verstandiger om sociale partners ruimte te geven om zelf afspraken te maken die passen bij de praktijk van de werkvloer.

 

 

Cao’s zijn er niet om politieke keuzes te repareren

Cao’s zijn bedoeld om afspraken te maken over loon, roosters, zekerheid, verlof, arbeidsvoorwaarden en ontwikkeling. Niet om voortdurend politieke keuzes te repareren die elders zijn gemaakt.

 

Wanneer de overheid onzekerheid creëert door steeds opnieuw te sleutelen aan sociale zekerheid, belastingen, arbeidsrecht of uitvoeringsregels, komt die rekening uiteindelijk op de cao-tafel terecht. Werkgevers willen duidelijkheid. Werknemers willen zekerheid. En sociale partners mogen vervolgens proberen de schade van wisselend beleid weer praktisch uitvoerbaar te maken.

 

 

Dat is de wereld op zijn kop. Cao’s moeten werknemers beschermen en sectoren vooruithelpen. Ze moeten geen opvangbak worden voor politieke haast, bestuurlijke modewoorden en uitvoeringsproblemen waar niemand echt eigenaar van wil zijn.

 

Cao’s moeten begrijpelijk en uitvoerbaar blijven

LBV herkent de constatering dat cao’s steeds omvangrijker zijn geworden. Waar cao’s vroeger overzichtelijke afsprakenbundels waren, zijn het tegenwoordig vaak uitgebreide handboeken vol uitzonderingen, aanvullende regelingen en ingewikkelde bepalingen.

 

Dat is niet altijd het gevolg van cao-partijen zelf. Vaak komt de complexiteit voort uit wetgeving, fiscale regels, sociale zekerheidsregels en politieke keuzes die vervolgens in cao’s moeten worden verwerkt. Het resultaat is dat werknemers soms niet meer weten waar zij precies recht op hebben en werkgevers moeite hebben om afspraken correct uit te voeren.

 

 

Eenvoudigere cao’s zijn dus in het belang van werknemers én werkgevers. Niet door afspraken uit te kleden, maar door ze helder op te schrijven en beter uitvoerbaar te maken.

 

Werknemerspremies horen terug bij sociale partners

Een ander punt waar fundamenteel naar gekeken moet worden, is het beheer van werknemerspremies. Oorspronkelijk waren deze premies van werknemers en werkgevers gezamenlijk. Inmiddels worden zij beheerd door het UWV en zijn zij steeds meer onderdeel geworden van het overheidsinstrumentarium.

 

Premiegelden worden gebruikt binnen een systeem waarin politieke keuzes, uitvoeringslasten en beleidsdoelen steeds meer door elkaar lopen. Terwijl deze premies bedoeld zijn als verzekering voor werknemers en werkgevers.

 

 

Dat vergroot de transparantie, voorkomt dat sociale fondsen te veel als beleidsinstrument worden gebruikt en zorgt ervoor dat premies daadwerkelijk worden ingezet waarvoor ze bedoeld zijn: zekerheid bieden wanneer werk, inkomen of gezondheid onder druk komt te staan.

 

Vertrouwen moet weer het uitgangspunt worden

Een arbeidsmarkt die goed functioneert vraagt om vertrouwen. Vertrouwen van de overheid in sociale partners. Vertrouwen van werkgevers in werknemers. En vertrouwen van werknemers in het stelsel waarop zij moeten kunnen rekenen.

 

Minder bureaucratie, minder politieke bemoeienis en meer ruimte voor werkgevers en werknemers om samen oplossingen te vinden zijn daarvoor belangrijke voorwaarden.

 

Een sterke arbeidsmarkt bouw je niet met steeds meer regels. Je bouwt haar met duidelijke afspraken, praktische uitvoerbaarheid en vertrouwen in de mensen die het werk doen.

 

Dat klinkt misschien minder spectaculair dan een nieuw wetsvoorstel met een pakkende naam. Maar voor werknemers en werkgevers is het waarschijnlijk een stuk bruikbaarder.